Marktwerking

Markthal Rotterdam

Markthal Rotterdam. Photo:RM

De toonaangevende reisgids Lonely Planet heeft Rotterdam verkozen tot nummer vijf in de top tien van ‘topsteden van de wereld’. Het is de enige Nederlandse stad in de lijst van Lonely Planet’s Best in Travel 2016. De vorig jaar opgeleverde Markthal speelt hierin waarschijnlijk een rol. Een bijzonder gebouw met een wat misleidende naam, omdat het  op een aantal punten wezenlijk verschilt van wat normaal gesproken als markthal wordt beschouwd: 

 Een markthal is van oudsher een overdekte plaats waar markten plaatsvinden. In de Arabische wereld noemt men het een souk, in het Perzisch bazaar. De markthal kwam in Europa op in aan het begin van de 19e eeuw, een tijd waarin wel meer nieuwe gebouwtypologieën tot stand  kwamen. De belangrijkste overwegingen voor het overdekken van de markt waren vanzelfsprekend de betere hygiëne en bescherming tegen wind en weer.

De oudste nog functionerende markthal in Europa is de Mercado Central in Valencia. Deze ligt verborgen midden in het oude centrum van Valencia. Op een luchtfoto is hij wel duidelijk herkenbaar, maar het interieur vormt een integraal onderdeel van het stedelijk weefsel van dit stadscentrum, de wirwar van straten en steegjes die de structuur van de stad vormen.

 Hoe anders is dit in Rotterdam. Toen Rotterdam een markthal moest krijgen stond vast dat dit een architectonisch icoon zou worden. Het zoveelste, want oppervlakkig beschouwd lijkt het of het na WO II herbouwde centrum van de stad louter uit iconen bestaat, die met elkaar wedijveren om aandacht. Een zichtbare stedenbouwkundige samenhang, een grondtoon, ontbreekt nagenoeg. De Markthal haakt dus ook niet aan op enige stedenbouwkundige structuur en doet daar ook geen poging toe. Het is een autonoom gebouw met feitelijk maar één ingang. Die ligt aan de Binnenrotte; een zelfs voor Rotterdamse begrippen desolate vlakte, waar twee maal per week de echte markt wordt gehouden, in de open lucht.

Markthal la Boqueria

L: Markthal, Rotterdam, R: la Boqueria, Barcelona.

De Markthal in Rotterdam wordt soms wel vergeleken met een ander beroemd voorbeeld in Spanje: de Mercat de Sant Josep in Barcelona, beter bekend als la Boqueria. Deze markt ontstond in de 13e eeuw als straatmarkt op de Rambla, en werd pas in de 19e eeuw overdekt. Evenals de Markthal wordt la Boqueria omringd door woningen en heeft hij ook heeft een ondergrondse parkeergarage; de Markthal is in feite een uitgehold appartementengebouw met een parkeergarage eronder. Maar daar houdt de vergelijking wel op, want in tegenstelling tot de Markthal is la Boqueria  wel van alle kanten toegankelijk en is  het ook een echte markt; de verkoop van vis neemt er een centrale plaats in. In Rotterdam gaat het om het hogere segment van de Rotterdamse levensmiddelen-retail.

Mercado Central Markthal

L; Mercado Central, Valencia, R: Markthal, Rotterdam

De Markthal is dus geen markthal, maar vervult als publieksmagneet (ruim een miljoen bezoekers in de eerste maand na opening), beeldmerk en referentiepunt in de stad wel die rol. Uitgesproken mooi is het gebouw ook niet: maar waarom zou een icoon mooi moeten zijn? Verder vormt het gedurfde gebouw een stijlbreuk met de ietwat bescheiden, hardwerkende, doe-maar-gewoon-niet-lullen-maar-poetsen-cultuur die Rotterdam kenmerkt. De Markthal helpt Rotterdam interessanter te maken voor een hoger opgeleid, beter verdienend publiek; iets wat het stadsbestuur zo graag wil. En, als het aan de Lonely Planet ligt, dus nu ook voor toeristen.

For English version: 

The leading travel guide Lonely Planet has chosen the city of Rotterdam as number five in the top ten of cities of the world. It is the only Dutch city in the list of Lonely Planet’s Best in Travel 2016. This is remarkable, because Rotterdam is one of the few Dutch cities without a historical center.

One of the main tourist attractions of the city is therefore a new building: the Markthal (Market Hall) was only completed last year. An extraordinary building with a somewhat misleading name, because in a number of ways it is substantially different from what is normally considered a market hall:

A market hall traditionally is a covered place where markets take place. In the Arab world it is called a souk, in Persian bazaar. The market hall was introduced in Europe in the early 19th century, a time when more new building typologies were created. The most important reasons for covering markets evidently were a better hygiene and protection against the elements.

The oldest still functioning market hall in Europe is the Mecado Central in Valencia. It is hidden in the old center of town. On aerial photographs it is clearly recognizable, but the interior forms an integral part of the urban fabric, the maze of streets and alleys that form the structure of the city.

How different it is in Rotterdam. When it was decides thaat de city needed a market hall, it was clear that this would be an architectural icon. Yet another one, for viewed superficially it seems that the post-World War II rebuilt city center consists merely of architectural icons competing with each other for attention. A visible urban cohesion appears to be missing. The Markthal therefore is not connected to any urban structure and also do not attempt to do so. It is an autonomous building with really only one entrance. This is located on the Binnenrotte; a desolate plain, even for Rotterdam, where twice a week the real market is held, in the open air.

The Markthal in Rotterdam is sometimes compared to another famous example in Spain: the Mercat de Sant Josep in Barcelona, ​​also known as la Boqueria. This market emerged in the 13th century as a street market on the Rambla, and was only covered in the 19th century. As well as the Markthal, la Boqueria is surrounded by houses and it also has an underground parking garage; the Markthal is basically a hollow apartment building with a parking garage underneath. But the comparison ends here though, because unlike the Markthal, la Boqueria be accessible from all sides and it is also contains a real market where the sale of fish occupies a central place. On the contrary the Markthal involves mainly the upper segment of Rotterdam’s food retail.

Resuming: the Markthal is not a market hall, but its role as a public magnet (more than a million visitors in the first month after opening), icon and reference point in the city do perform the role of one. The building can not be called exceptionally beautiful, but then: why should an icon necessarily be beautiful? Furthermore, the building forms a bold style break with the somewhat modest, hardworking, no-nonsense culture that characterizes Rotterdam. The Markthal helps to make Rotterdam more  interesting for a higher educated, better earning public; something the city council so desperately wants. And if it is up to the Lonely Planet, now also for tourists.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s