Hear no evil, see no evil…

sound barier

This week, hundreds of prominent scientists, including Stephen Hawking, published an open letter warning against the use of autonomous weapons, such as military drones that can select and attack a target without human control. It is the well-known specter of the invention turning against its inventor, of technology ultimately taking over the human race. It is clear that this is no longer fiction. In numerous fields, technological and economic, humanity is being dominated by its own inventions. Also in spatial planning. Have we become enslaved to our ever growing need for more infrastructure?

Once upon a time in strategically or otherwise important locations, cities arose. These were interconnected  by roads. The economy and the traffic between the cities grew and eventually the roads became highways. Nowadays, the city centers can’t handle the large amounts of traffic anymore and the activity starts to move to the periphery of the towns, along the highway. As everyone wants to be easily accessible, the highways themselves, as a business location, transcend the cities they are meant to connect.

Infrastructure conflict

Infrastructure in conflict with residential areas. IJsselmonde, Netherlands. Photo: RM

The highways therefore become increasingly autonomous. It is no longer required for a successful  highway to run from A to B. If it is plugged in to the existing network, it can be “rolled out” at any place, with junctions at every 2 kilometers where offices and industrial zones are located. This way, one could race easily from appointment to appointment by company car.

The world’s first highway, built in 1921 in Berlin, also was an autonomous stretch of road. This AVUS (Auto and Traffic Practice Street) was only 9 kilometers long, and was mainly used as a test and race course. It is now part of the A115 from Berlin to Potsdam.

So far, so good. But at the point where city and highway meet, conflicts arise. This is overcome with palliative measures such as noise barriers. The problem of the sound barrier is that it ignores the fact that noise is not the only kind of inconvenience. The screens, designed to protect homes against noise, trade one form of nuisance for the other; they cause visual pollution. In large quantities.

Noise barriers deprive the motorist of one of the few things that make driving on the highway attractive: the view of the surroundings. The introduction of transparent screens proved to be only a temporary solution: they have the property that the graffiti that is applied on the sound devious side of the screen is also readable from the freeway. The biggest problem of noise barriers however is not their ugliness but their palliative nature. It makes the presence of the highway in residential areas acceptable and ensures that this presence does not become an issue in itself.

AVUS sound barrier

Left: AVUS, the first highway in the world between Berlin and Potsdam. Right: decorated sound barrier. Photo: RM

The relationship between man and his some of his inventions is ambiguous, and has the characteristics of an addiction. At first, it apparently only has advantages to the user. At some point however, he starts to see the negative side of his habit and tries, as far as that goes, to mitigate these. The user is in the delusion that he is in control of his addiction. The more the control requires of him, the less likely he is to question the need for the use in itself. The truth of course is that it is he who is being controlled.

Freeways are a fairly outdated phenomenon. But as newer technologies make the physical movement of people less and less necessary, why do we still value this so much that the highway network is still being expanded, despite the high cost and all the problems that this entails?  Why is the sense of this questioned so little? It is the denial reminiscent of an addiction, a creation that holds us in its grip.

 For Dutch version: 

Deze week verscheen er een open brief van honderden vooraanstaande wetenschappers, waaronder Stephen Hawking,  waarin wordt gewaarschuwd tegen het gebruik van volledig automatische wapens, zoals militaire drones die zonder menselijke aansturing een doelwit kunnen selecteren en uitschakelen. Het is het bekende schrikbeeld van de uitvinding die zich tegen de uitvinder keert, de technologie die zijn uitvinder, de mens, uiteindelijk overneemt. Het is duidelijk dat dit gegeven al lang geen fictie meer is. Op talrijke technologische en economische vlakken wordt de mensheid overheerst door zijn eigen vindingen. Ook in de ruimtelijke ordening.

Ooit ontstonden er op strategisch belangrijke plaatsen steden. De steden werden met elkaar verbonden door wegen. De economie, en daarmee de verkeerstromen tussen de steden groeide en de wegen werden snelwegen. De stadscentra kunnen de grote verkeersstromen echter niet meer aan en de bedrijvigheid verplaatst zich naar de periferie van de steden, langs de snelweg. Iedereen wil goed bereikbaar zijn, waardoor de snelweg zelf de centra van de steden die deze snelweg met elkaar verbindt, als vestigingslocatie overstijgt.

De snelwegen worden hierdoor in toenemende mate autonoom; het is voor een “succesvolle” snelweg niet langer noodzakelijk om van A naar B te lopen.  Mits aangehaakt op het bestaande netwerk, kan deze op elke willekeurige plek worden “uitgerold”, met om de 2 kilometer een afslag waar kantoren en bedrijventerreinen zijn gelegen. Zo zou men makkelijk per lease-auto van afspraak naar afspraak kunnen scheuren.

De eerste snelweg, in 1921 gebouwd bij Berlijn, was trouwens ook een autonoom stuk weg. Deze AVUS (Automobil-Verkehrs- und Übungs-Straße) was slechts 9 kilometer lang en voornamelijk in gebruik als test- en racecircuit. Het is nu een deel van de A115 van Berlijn naar Potsdam.

Tot zover gaat alles goed. Maar op de punten waar stad en snelweg elkaar ontmoeten, ontstaat hinder. Deze ondervangen we met verzachtende maatregelen zoals geluidsschermen. Het probleem van het geluidsscherm is echter dat het enigszins voorbij gaat aan het feit dat geluidshinder niet de enige vorm van overlast is. De schermen, bedoeld om woningen te beschermen tegen geluidsoverlast, ruilen feitelijk de ene vorm van hindert voor de andere in. Ze veroorzaken namelijk visuele vervuiling, in niet geringe mate.

Geluidsschermen ontnemen de automobilist een van de weinige zaken die het rijden op de snelweg aantrekkelijk maakt: het uitzicht op de omgeving. De introductie van transparante schermen biedt slechts een tijdelijke oplossing hiervoor: deze hebben namelijk de eigenschap dat de hierop aan de geluidsluwe kant in spiegelbeeld aangebrachte graffiti ook van af de snelweg leesbaar is. Het grootste probleem van de geluidsschermen is echter niet de lelijkheid maar het paliatieve karakter ervan. Het maakt de aanwezigheid van de snelweg in woongebieden acceptabel en zorgt ervoor dat deze op zich niet ter discussie staat.

De relatie tussen de mens en zijn sommige van zijn uitvindingen is dubbelzinnig en heeft de kenmerken van een verslaving. In eerste instantie kent deze voor de gebruiker schijnbaar louter voordelen. Op een gegeven moment echter, gaat hij de negatieve keerzijde van zijn gewoonte zien en probeert deze, voor zover dat gaat, te mitigeren. De gebruiker verkeert in de waan dat hij zijn verslaving onder controle heeft. Hoe meer het beheersen van de negatieve kanten echter van hem vergt, hoe minder hij geneigd is de noodzaak van het gebruik op zich nog ter discussie te stellen. De waarheid is natuurlijk dat hij het is die wordt beheerst.

Snelwegen zijn inmiddels een redelijk achterhaald fenomeen. Maar als nieuwere technologieën fysieke verplaatsing van mensen steeds minder noodzakelijk maken, waarom hechten wij hier nog zoveel aan dat het snelwegennetwerk nog steeds wordt uitgebreid, ondanks de hoge kosten en alle problemen die dit met zich meebrengt? Waarom wordt de zin hiervan zo weinig ter discussie gesteld? Het is de ontkenning die doet denken aan een verslaving, aan een creatie die ons in zijn greep houdt.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s