Skaeve Huse: Can dwelling be learned?

Dwelling school

Can dwelling be learned? Image: RM

The city of Rotterdam is putting up 11 so-called “Skaeve Huse”. Skaeve Huse is crooked Danish for “crooked houses”. These are container homes for maladjusted people who in recent years have misbehaved in such a way  that they no longer qualify for a regular apartment in Rotterdam housing associations. The choice is: either move to another town or to the Skaeve Huse where, under supervision and at a safe distance from civilization, they will be prepared for a return to a “normal” home. Can dwelling be learned? 

As the name suggests the origin of this idea lies in Denmark. Other municipalities in the Netherlands already have experiences with it. According to the initiator in Rotterdam, alderman Eerdmans, the nearest residential area is 800 meters away. The residents of this neighborhood, including myself, have been informed by letter about the arrival of their new bad-mannered neighbors.

skaeve huse architecture blog

Skaeve Huse in the Netherlands. Photo left: Sara Kolster. Photo right: Eindhovens Dagblad

The Indian Village: a Dwelling School.

The concept of a “residential school” is not new in Rotterdam: in the 60s a complex of 120 homes, for families that could not be maintained elsewhere, was built. In the early years the complex was fenced and at the entrance there was a police station. In the community center residents were taught skills like parenting and homemaking. Popularly this neighborhood was called the Indian Village

The spacious houses, the greenery in the area and the intensive supervision by social workers had to convince residents of the utility of an orderly civilian life. After that, they would be able to move to a house elsewhere in the city. However, the pedagogical experiment failed.  People were so happy with the new environment that they wanted to stay there and refused to be moved. The Indian Village grew into a rather shady social structure, in which a feud between two families could rise so high that they battered each other with firearms and handgrenades, with mutual casualties as a result. Since the 90s however, the tempers subsided, and the neighborhood has a high social coherence. In a sense, one can still speak of a success after all.

The success of emergency housing.

The situation in the Indian Village today is comparable with other “temporary” neighborhoods in Rotterdam, such as the neighbouring Landzicht, but also Wielewaal and the most famous example: the White Village, designed by J.J.P. Oud. These neighborhoods were originally designed as temporary housing for workers or as emergency shelter after WW II. In a sense, they have been overtaken by their own success: their residents did not want to leave. What these areas also have in common is a relatively low density, much greenery, a village-like character and a homogeneous population with relatively low incomes. Social cohesion is high: most families have lived there for decades.

landzicht

The success of temporary housing: Landzicht, Rotterdam. Photos: RM

Containers

What lessons can be learned from this? Assuming that the design of the built environment influences people’s behavior, both in a positive and a negative sense, one might wonder whether housing people in containers is a very good choice. If the intention is that the residents will learn to behave in a better manner, with more respect for their environment, one should start with surroundings that are more respectful of the residents. It’s a nice design challenge. The only risk is that, after their ”re-education”, people won’t be willing to leave anymore.

 For Dutch version: 

 Skaeve Huse: kan wonen geleerd worden?

 De gemeente Rotterdam gaat 11 zogenaamde Skaeve Huse neerzetten. Skaeve Huse is krom Deens voor “kromme huizen”. Het betreft containerwoningen voor onaangepaste  Rotterdammers die zich de afgelopen jaren dusdanig hebben misdragen dat ze niet meer in aanmerking komen voor een reguliere huurwoning bij de Rotterdamse woningcorporaties. De keuze is dan: verhuizen naar een andere gemeente of verhuizen naar de Skaeve Huse, waar ze onder begeleiding en op veilige afstand van de bewoonde wereld worden voorbereid op een terugkeer naar een “gewone” woning.

Zoals de naam al doet vermoeden ligt de oorsprong van dit idee in Denemarken. In andere gemeenten in Nederland zijn er al ervaringen mee. Volgens de initiatiefnemer in Rotterdam, wethouder Eerdmans, ligt de dichtstbijzijnde woonwijk op 800 meter afstand. De bewoners van deze woonwijk, waaronder ondergetekende, zijn per brief geïnformeerd over de komst van hun nieuwe, onaangepaste buren.

Het Indianendorp: wonen kun je leren.

 Het concept van een “woonschool” is overigens niet nieuw in Rotterdam: in de jaren ’60 werd op Laag Zestienhoven een complex gebouwd van 120 woningen voor gezinnen die elders niet te handhaven waren. In de eerste jaren was het complex omheind en bij de ingang stond een politiepost. In het buurthuis werden de bewoners opvoedkundige en huishoudelijke vaardigheden bijgebracht. In de volksmond heette dit wijkje het Indianendorp

De ruime woningen, het vele groen in de omgeving en de intensieve begeleiding door maatschappelijk werkers moesten de bewoners overtuigen van het nut van een ordelijk burgerbestaan. Daarna zouden ze kunnen doorstromen naar een woning elders in de stad. Het pedagogisch experiment mislukte echter doordat de bewoners zo tevreden waren over de nieuwe woonomgeving dat ze er wilden blijven wonen. Het Indianendorp kreeg een nogal schimmige sociale structuur waarbinnen een vete tussen twee families dusdanig hoog kon oplopen dat men elkaar met vuurwapens en handgranaten bestookte er over en weer doden vielen. Sinds de jaren ’90 zijn de gemoederen echter bedaard en kent de buurt een hoge sociale coherentie. In zekere zin kan men dus toch spreken van een succes.

Het succes van noodwoningen.

 De situatie in het Indianendorp is vandaag de dag te vergelijken met andere “tijdelijke” buurten in Rotterdam, zoals het direct naast het Indianendorp gelegen Landzicht, maar ook Wielewaal en het beroemdste voorbeeld : Het Witte Dorp van J.J.P. Oud. Deze buurten zijn oorspronkelijk opgezet als tijdelijke huisvesting voor arbeiders of als noodwoningen na de oorlog. In zekere zin zijn ze ingehaald door hun eigen succes: de bewoners willen er niet meer weg. Dit gegeven is mede te danken aan het feit dat de opzet van de wijken kleinschalig is, met ruime woningen. Wat deze buurten verder gemeen hebben is een relatief lage dichtheid, veel groen, een dorps karakter en een homogene bevolking met relatief lage inkomens. De sociale samenhang is er groot: de meeste families wonen er al tientallen jaren.

 Containers

Welke lessen zijn hieruit te leren? Ervan uitgaande dat de vormgeving van de gebouwde omgeving het gedrag van mensen beïnvloedt, in zowel positieve als negatieve zin, kan men zich afvragen of het huisvesten van mensen in containers een erg gelukkige keuze is. Als het de bedoeling is dat de bewoners zich beter gaan gedragen, met meer respect voor hun omgeving, zou men moeten beginnen met een  omgeving die meer respect toont voor de bewoners. Het is een mooie ontwerpopgave. Het gevaar is alleen dat ze er na hun “heropvoeding” niet meer weg zouden willen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s